Zcash ชุมชนเผชิญทางเลือกด้านธรรมาภิบาล: เงินคงคลัง 125 ล้านดอลลาร์ จุดชนวนการต่อสู้หลายฝ่าย

ผู้เขียนต้นฉบับ: Oluwapelumi Adejumo

ผู้แปลต้นฉบับ: Saoirse, Foresight News

เมื่อความสนใจของนักลงทุนเพิ่มขึ้น เงินสำรองของบล็อกเชนความเป็นส่วนตัวนี้ก็ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ชุมชน Zcash กำลังเผชิญกับทางเลือก: ยกเลิกเงินอุดหนุนนักพัฒนา หรือคงกลไกการให้ทุนนี้ต่อไป

ข้อเสนอของ Sean Bowe ผู้ร่วมก่อตั้ง Zcash ที่ให้หยุดการจัดสรรเงินอัตโนมัติให้กับโครงการให้ทุนชุมชน Zcash (ZCG) ได้จุดชนวนการถกเถียงอย่างรวดเร็ว เขาเห็นว่าเงินสำรองที่มีอยู่ของโครงการให้ทุนนี้เพียงพอแล้ว ไม่จำเป็นต้องจัดสรรเพิ่ม และสามารถรองรับการพัฒนาได้หลายปี

ข้อเสนอของเขาก่อให้เกิดข้อเรียกร้องที่รุนแรงขึ้น โดย Josh Swihart ผู้ก่อตั้ง ZODL, Tyler Winklevoss ผู้ร่วมก่อตั้ง Gemini และผู้มีส่วนร่วมในระบบนิเวศรายอื่นๆ ต่างแสดงจุดยืน ขณะเดียวกันก็มีข้อเสนอทางเลือกที่ให้คงการสนับสนุนเงินทุนพัฒนาต่อไปจนถึงปี 2036 โดยลดวงเงินลง

ความขัดแย้งนี้ปะทุขึ้นในช่วงที่ Zcash กำลังจะครบรอบ 10 ปีในวันที่ 28 ตุลาคม (ซึ่งก็คือวันนี้) เงินทุนสถาบันกลับมาสนใจโครงการนี้ ธุรกรรมความเป็นส่วนตัวคึกคักขึ้น และตลาดก็เริ่มพิจารณาว่าบล็อกเชนนี้ควรจัดสรรโทเคน ZEC ที่เพิ่งสร้างใหม่อย่างไร

เงินคงคลัง 125 ล้านดอลลาร์ของ Zcash จุดชนวนเสียงเรียกร้องให้ยุบโครงการให้ทุน

ในร่างข้อเสนอเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม Bowe เสนอให้โอนส่วนแบ่งรางวัลบล็อก 8% ที่เดิมจัดสรรให้ ZCG ไปยังกลไกความยั่งยืนของเครือข่าย (NSM) NSM เป็นกองทุนสำรองของโปรโตคอลที่ตั้งขึ้นเพื่อรับประกันอุปทานรางวัลบล็อกในระยะยาว Bowe โพสต์บนแพลตฟอร์ม X ว่า:

"ถึงเวลาตัดแหล่งเงินทุนของ ZCG แล้ว"

เขาเสริมว่าเงินทุนปัจจุบันของ ZCG มีมากกว่า 125 ล้านดอลลาร์ และแม้ก่อนถึงกำหนดเส้นตายตามข้อเสนอ ก็ยังจะได้รับการจัดสรรอีกหลายล้านดอลลาร์ และกลไกการให้ทุนนี้ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อจัดการเงินจำนวนมากเช่นนี้ตั้งแต่แรก

การประเมินมูลค่าเงินทุนนี้อิงจาก ZEC ประมาณ 91,453 เหรียญ สินทรัพย์สกุลเงินเฟียต 8.8 ล้านดอลลาร์ หักภาระผูกพันที่ต้องชำระ 2.4 ล้านดอลลาร์ โดยใช้ราคา ZEC ที่ 1,300 ดอลลาร์ต่อเหรียญ ตามราคานี้ ZCG จะได้รับการจัดสรรมูลค่าประมาณ 68.3 ล้านดอลลาร์ต่อปี เทียบกับค่าใช้จ่ายในไตรมาสหนึ่ง ซึ่งเมื่อคำนวณเป็นรายปีอยู่ที่เพียง 6.12 ล้านดอลลาร์

แผนของ Bowe จะคงสินทรัพย์ทั้งหมดภายใต้ชื่อ ZCG ไว้ และไม่แตะต้องกระแสเงินทุนอิสระอีก 12% ที่ควบคุมโดยผู้ถือโทเคน

แต่ Maxime Desalle เสนอแผนที่ไปไกลกว่า: ยุบ ZCG โดยสิ้นเชิง ไม่พิจารณาคำขอทุนใหม่ และหลังจากชำระเงินทุนที่สัญญาไว้ทั้งหมดแล้ว ให้โอนเงินคงคลังที่เหลือไปยัง NSM Desalle เห็นว่ากลไกธรรมาภิบาลของ ZCG มีข้อบกพร่อง: กลุ่มที่ปรึกษาชุมชนเล็กๆ สามารถกำหนดทิศทางเงินทุนได้ แต่ผู้ถือ ZEC ทุกคนต้องแบกรับต้นทุนทางเศรษฐกิจร่วมกัน เขายังเปิดเผยว่าตนทำงานที่ Cypherpunk ซึ่งเป็นบริษัทขุดเหมืองชั้นนำ แต่ย้ำว่าข้อเสนอนี้เป็นอิสระจากงานของตน ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน

Bowe กล่าวในภายหลังว่าโดยส่วนตัวแล้วเขายินดีพิจารณาโอนเงินคงคลังที่มีอยู่ของ ZCG แต่ต้องการแยกการตัดสินใจนี้ออกจากการลงมติเรื่อง "หยุดการจัดสรรในอนาคต"

Winklevoss และ Swihart ผลักดันการลดเงินทุนอย่างมาก พร้อมข้อเสนอทางเลือก

ข้อถกเถียงขยายไปไกลกว่าประเด็นการคงอยู่ของ ZCG Tyler Winklevoss สนับสนุนการยกเลิกกลไกการให้ทุนทั้งหมดอย่างเปิดเผย โดยให้ความเห็นว่า "ถึงเวลายุติรูปแบบการให้ทุนของ Zcash ที่คล้ายกับองค์การเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศของสหรัฐอเมริกา (USAID) แล้ว"

ส่วน Swihart เห็นว่าการตัดเงินทุนของ ZCG เพียงอย่างเดียวเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ เขากล่าวว่า:

"การตัดเพียงส่วนหนึ่งของกองทุนพัฒนาเป็นสิ่งที่ผิด หากจะยุบก็ต้องทำให้ถึงที่สุด ควรยกเลิกทั้ง ZCG และกระแสเงินทุนของผู้ถือโทเคนพร้อมกัน"

Swihart ชี้ว่ากองทุนที่ควบคุมโดยผู้ถือโทเคนมีเงินไหลเข้าประมาณ 216 ZEC ต่อวัน และเมื่อราคาเหรียญสูงขึ้น ก็จะเกิดปัญหาการสะสมเงินทุนอย่างต่อเนื่องเช่นกัน เขาเสนอให้ปิดกระแสเงินทุนทั้งสองพร้อมกัน และโอนทั้งหมดไปยัง NSM โดยชำระเงินทุนที่ได้รับอนุมัติทั้งหมดให้เสร็จสิ้นก่อน แล้วจึงโอนเงินที่เหลือตามข้อกำหนด Swihart ยังเสนอแนวคิดประกอบ: ให้ผู้ถือโทเคนลงมติอนุมัติการจัดตั้งกองทุนพิเศษแบบครั้งเดียว เพื่อใช้เป็นค่าใช้จ่ายในการคุ้มครองทางกฎหมายของนักพัฒนา เขากล่าวว่า:

"การประนีประนอมจะทำให้ข้อขัดแย้งและการต่อสู้ระหว่างกลุ่มยังคงดำเนินต่อไป ตลาดต้องการความแน่นอน"

ที่น่าสังเกตคือ Swihart ยอมรับว่าบริษัท ZODL ของเขาเพิ่งได้รับเงินทุนจากผู้ถือโทเคนสำหรับการพัฒนาโปรโตคอลหลัก หากโครงการให้ทุนยังคงอยู่ พวกเขาก็ยังมีโอกาสสมัครขอเงินทุนต่อไป แต่ข้อเสนอของเขาจะยกเลิกช่องทางเงินทุนจากผู้ถือโทเคนนี้โดยตรง

อย่างไรก็ตาม เสียงเรียกร้องให้ยกเลิกเงินอุดหนุนนักพัฒนาโดยสิ้นเชิงก็มีข้อเสนอที่ตรงข้าม ในร่างเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม Dismad ผู้มีส่วนร่วมในชุมชนเสนอแผนลดแบบค่อยเป็นค่อยไป: ส่วนแบ่งเงินทุนนักพัฒนาทั้งหมดจากปัจจุบัน 20% ลดลงเหลือ 10% ใกล้ช่วงการลดรางวัลบล็อกครึ่งหนึ่งในปี 2028 ลดเหลือ 5% ในปี 2032 และยกเลิกทั้งหมดในปี 2036

แผนนี้คงกรอบธรรมาภิบาลเดิมไว้ ให้เวลานักพัฒนาถึงสิบปี โดยลดวงเงินลงทุกปี

ผลลัพธ์สุดท้ายของข้อเสนอต่างๆ แตกต่างกันอย่างมาก: แผนของ Bowe คือหยุดการจัดสรรใหม่ให้ ZCG แผนของ Desalle คือยุบองค์กร ZCG โดยตรง แผนของ Swihart คือยกเลิกกองทุนพัฒนาทั้งหมด และแผนของ Dismad คือคงการให้ทุนแต่ลดวงเงินลงทุกปี เกินกำหนดเดิมที่สิ้นสุดในปี 2028

ความนิยมของ Zcash เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง การตัดสินใจเรื่องเงินทุนพัฒนาจึงสำคัญยิ่ง

เสียงเรียกร้องให้ยกเลิกเงินอุดหนุนนักพัฒนาจำนวนมากขัดแย้งอย่างชัดเจนกับการตัดสินของ Grayscale ซึ่งเห็นว่าการวิจัยและพัฒนาที่ได้รับเงินทุนจากโปรโตคอลในช่วงสิบปีที่ผ่านมาเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ Zcash รักษาความสามารถในการแข่งขันทางเทคโนโลยี

บริษัทจัดการสินทรัพย์รายนี้ยกตัวอย่างการอัปเกรดหลายรายการ เช่น Sapling, Orchard และ Ironwood privacy pool ที่เพิ่งเปิดตัว ล้วนต้องอาศัยเงินทุนพัฒนาเฉพาะ Grayscale เสนอว่าเพื่อเพิ่มความสามารถในการประมวลผลธุรกรรม ต้านทานการโจมตีด้วยควอนตัมคอมพิวเตอร์ และรับมือความเสี่ยงด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ที่เกิดขึ้นไม่หยุดหย่อน ยังจำเป็นต้องลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง Grayscale กล่าวว่าเพื่อนวัตกรรมที่ต่อเนื่อง "ในอนาคตมีแนวโน้มสูงที่ต้องมีเงินทุนจากหลายฝ่ายสนับสนุนนักพัฒนาอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งปรับปรุงประสิทธิภาพการจัดสรรเงินทุน"

การตัดสินของ Grayscale เกิดขึ้นพร้อมกับมูลค่าตลาดและกิจกรรมบนเชนของ Zcash ที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก ข้อมูลจาก ZecStats แสดงว่า ZEC เพิ่มขึ้นประมาณ 260% ในปีที่ผ่านมา ราคายืนเหนือ 1,200 ดอลลาร์ มูลค่าตลาดรวมทะลุ 20,000 ล้านดอลลาร์ จากประมาณ 60 ดอลลาร์เมื่อต้นปี 2025 เพิ่มขึ้นเกือบ 20 เท่า

ขณะที่ราคาเหรียญแข็งแกร่งขึ้น ความต้องการใช้ฟีเจอร์ความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน ZecStats รายงานว่าในช่วงปลายเดือนตุลาคม Zcash มีธุรกรรมเฉลี่ยประมาณ 11,300 รายการต่อวัน เพิ่มขึ้น 70% เมื่อเทียบกับปีก่อน ธุรกรรมแบบ shielded คิดเป็น 62% ของธุรกรรมทั้งหมด เทียบกับเพียง 24% ในช่วงเดียวกันของปีก่อน ปัจจุบันมี ZEC ประมาณ 4.96 ล้านเหรียญอยู่ในพูล shielded คิดเป็น 29% ของอุปทานหมุนเวียนทั้งหมด ผู้ใช้สามารถใช้ฟีเจอร์นี้เพื่อซ่อนข้อมูลธุรกรรม

ความนิยมยังส่งต่อไปยังช่องทางการลงทุนแบบดั้งเดิม ผลิตภัณฑ์ Zcash ของ Grayscale ชื่อ ZCSH มีมูลค่าทรัพย์สินสุทธิประมาณ 708 ล้านดอลลาร์ ณ วันที่ 26 ตุลาคม ซึ่งสะท้อนถึงขนาดการจัดสรรของเงินทุนสถาบันต่อเหรียญนี้