Dikkat Edilmesi Gereken 12 Geri Alım Token'ı

Yazar: StarPlatinum

Çeviri: Shan Ouba, Jinse Finance

Kripto endüstrisi, arkasındaki işle hiçbir ilgisi olmayan bir sürü token üretmek için yıllar harcadı. Protokol 100 milyon dolar kazanıyor, token sahipleri yönetim hakkı alıyor—"Harika teknoloji dahisi, oy hakkım var" (üzgünüm, bu kulağa çok sıkıcı geliyor).

Neyse ki bu model değişiyor.

Giderek daha fazla protokol, gerçek geliri kendi token'larını piyasadan geri almak için kullanmaya başlıyor. Bir protokolün kendi token'ını satın almak için 10 milyon dolar harcayıp yakması, "gelecekte uygulanabilecek, yönetim oylamasına bağlı bir geri alım önerisi duyurmak"tan tamamen farklı bir şey.

Ve "gelir" kripto endüstrisinin en büyük anlatılarından biri haline gelirken, "ürün kullanımı → gelir → token talebi" zincirinin gerçekten işlemeye başladığı projeleri inceliyorum. Aşağıdaki 12 tanesinin anlaşılmaya değer olduğunu düşünüyorum.

1. $HYPE Hyperliquid

Muhtemelen en bariz olanı.

Hyperliquid, en büyük zincir üstü sürekli vadeli işlem borsalarından birini kurdu ve "burada işlem yapan insanlar" ile HYPE arasında çok basit bir ilişki kurdu.

İşlemler ücret üretir.

Ücretlerin yaklaşık %99'u Yardım Fonu (Assistance Fund) aracılığıyla HYPE satın almak için kullanılır ve satın alınan token'lar mevcut mekanizmaya göre dolaşımdan çıkarılır.

Bu temelde token modelinin ideal biçimidir.

Birisi sabahın üçünde BTC, ETH veya bilinmeyen bir sürekli vadeli işlem sözleşmesi alıp satıyor, Hyperliquid bundan para kazanıyor ve bu paranın büyük bir kısmı sonunda HYPE talebine dönüşüyor.

Benim için kilit göstergeler Hyperliquid'in işlem hacmi ve geliridir.

Bu borsa önemli pazar payı elde etmeye devam ederse, HYPE'ın arkasındaki alıcı mühimmatını korur. İşlem faaliyeti ciddi şekilde daralırsa, mühimmat da daralır.

Bu kadar basit.

2. $PUMP PumpFun

PumpFun aynı mantığın daha "kirli" bir versiyonudur.

İşi, insanların sürekli meme coin çıkarıp ticaretini yapmasına dayanır, bu nedenle geliri dikkat döngülerine son derece duyarlıdır.

Ancak hype varken Pump inanılmaz para kazanabilir.

Gelirin bir kısmı PUMP'ı açık piyasadan satın almak için kullanılır ve bazı zaman noktalarındaki veriler kümülatif alımların dokuz haneli rakamlara ulaştığını gösterir.

Bir gencin hayvan resmi koyarak çıkardığı her çöp coin, dolaylı olarak platform token'ı için alım baskısına dönüşebilir.

Burada izleyeceğim şey: PUMP'ın gerçekte ne kadarının dolaşımdaki arzdan kalıcı olarak çıktığı.

Token'ı hazineye satın almak ile kalıcı olarak yakmak tamamen farklı iki ekonomik olaydır.

Ayrıca Pump, rakiplerinden çok daha büyük bir düşmanla mücadele etmek zorunda: insanlar bir gün üzerinde çöp coin çıkarmaktan sıkılacak.

3. $RAY Raydium

RAY muhtemelen bu listedeki en az heyecan verici isim.

Ve tam da bu yüzden ilginç buluyorum.

Raydium yıllardır var, birden fazla Solana döngüsünü atlattı ve insanların hiç düşünmeden kullandığı çok sayıda işlem altyapısını destekliyor.

Tarihsel olarak, protokol işlem ücretlerinin bir kısmı RAY satın almak ve yakmak için kullanıldı.

Yani Solana faaliyeti patladığında, Raydium yalnızca bir DEX olarak fayda sağlamakla kalmaz: token çıkarma, takas ve LaunchLab faaliyetleri de RAY etrafındaki ekonomik sistemi besleyebilir.

Yakın zamanda bir örnek daha gördük: StonkFun, Raydium LaunchLab'e bağlandı.

STONK dikkati çekiyor, yeni token'lar spekülatif işlemleri alıyor.

4. $AAVE Aave

Aave borç verme piyasalarından para kazanıyor.

Ardından DAO, protokol gelirinin bir kısmını piyasadan AAVE satın almak için kullanıyor.

Başlangıçtaki plan yılda 50 milyon dolar olarak tasarlanmıştı; ancak gelir durumu değiştikçe, 2026'daki tartışmalarda bu boyutun yaklaşık 30 milyon dolara düşürülmesi düşünüldü.

HYPE veya klasik "satın al ve yak" ile karşılaştırıldığında burada önemli bir fark var:

DAO'nun satın aldığı AAVE, Ekosistem Rezervi'ne (Ecosystem Reserve) gider.

Yani DAO kendi varlıklarını biriktiriyor ve bu token'lar sonunda teşvikler, staking, hibeler veya başka amaçlar için kullanılabilir.

Aslında bu farkı oldukça seviyorum çünkü sizi "geri alım" kelimesini görür görmez hemen yükselişe geçmek yerine tüm bilançoya bakmaya zorluyor.

5. $SKY Sky

Eskiden MakerDAO olarak bilinen protokol.

USDS, teminatlı borçlanma, hazine varlıkları ve daha geniş Sky ekosistemi fazlalık üretir.

Fazlalığın bir kısmı daha sonra SKY satın almak için tahsis edilebilir ve fon tahsis sistemi token'ların dolaşımdan çıkarılmasına olanak tanır.

Bu, SKY'ın gelir kaynağını PUMP gibi olanlardan tamamen farklı kılar.

Pump'ın meme coin faaliyetine ihtiyacı var.

Sky'ın ihtiyacı olan şey, kendi bilançosunun ve stablecoin sisteminin sürekli fazlalık üretmesidir.

6. $RLB Rollbit

RLB muhtemelen bu listedeki en tuhaf iş.

Rollbit, kripto ticareti, kumar ve diğer spekülatif ürünleri bir araya getiriyor ve tarihsel olarak bu faaliyetlerden kazanılan paranın bir kısmını RLB satın alıp yakmak için kullandı.

Davranışı neredeyse kendi hisselerini geri satın alan özel bir internet şirketi gibi.

Kullanıcılar ticarette veya kumarda para kaybeder, Rollbit gelir elde eder, gelirin bir kısmı RLB'yi geri alır, RLB yakılır.

Burada Aave veya Raydium'dan daha büyük bir risk indirimi uygulamamın birkaç bariz nedeni var: yüksek iş yoğunlaşması, büyük düzenleyici risk ve bazı temel fon akışlarının daha düşük şeffaflığı.

7. $SYRUP Maple Finance

Maple'ı ilginç kılan şey, kripto endüstrisinin eski alışkanlıklarından uzaklaşıyor olması.

O eski alışkanlık kabaca şöyle: token bas → token'ları staker'lara dağıt → buna "getiri" de.

Maple ise bir değişikliği onayladı: protokol gelirini SYRUP satın almak için kullanmak.

8. $ETHFI EtherFi

EtherFi'nin geri alım sistemi, ETHFI'yi kalıcı olarak yakmaya odaklanmaz; bunun yerine değeri, bu token ekonomisine gerçekten katılanlara yönlendirir.

eETH itfa ücretlerinden elde edilen gelirin bir kısmı haftalık ETHFI alımları için kullanılır ve Ether.fi ekosistemindeki çeşitli ürünlerden elde edilen gelirin bir kısmı da ek aylık alımları destekleyebilir.

Satın alınan ETHFI esas olarak sETHFI sahiplerine dağıtılır.

Yani bu daha çok token cinsinden bir temettü gibi görünüyor.

EtherFi para kazanır, ETHFI satın alır ve ETHFI'yi kilitleyenler bu değerin bir kısmını alır.

Elbette bu token'lar hâlâ mevcut ve alıcılar sonunda onları satabilir.

Ama bence bu, her geri alım modeli için ilginç bir soru ortaya koyuyor: Bu varlığı kalıcı olarak yakmayı mı tercih edersiniz, yoksa geliri kullanarak "onu tutup kilitlemeyi" ekonomik olarak faydalı hale getirmeyi mi?

9. $ENA Ethena

ENA muhtemelen bu listedeki en büyük potansiyele sahip geri alım mekanizmasına sahip.

Ve "potansiyel" kelimesi burada çok ağır basıyor.

Ethena, USDe gerekli kilometre taşlarına ulaştığında, protokol net gelirinin son derece yüksek bir oranının—önerilen yapıya göre %95'e kadar—nihayetinde ENA satın almak için kullanılabileceği bir çerçeveyi tartıştı.

Bu mekanizma tam ölçekte devreye girerse, rakamlar çok büyük olabilir.

USDe zaten gerçek bir finansal ürün ve geliri teminatından, hedge yapısından ve daha geniş ekosistemden geliyor.

Ancak Ethena'nın ekonomik modeli piyasa koşullarına göre şiddetle değişiyor. Kripto endüstrisi zaten çok fazla güzel elektronik tabloyu mahvetti.

10. $LDO Lido

Lido'yu büyüleyici kılan şey şu: devasa bir ekonomik motoru kontrol ediyor, ancak LDO tarihsel olarak bu değeri doğrudan yakalamakta zorlandı.

İnsanlar ETH stake ediyor, Lido protokol geliri üretiyor, stETH DeFi'deki en önemli varlıklardan biri haline geliyor ve LDO sahipleri temelde sadece bazı şeyleri yönetiyor.

Bu uçurum, yıllardır token'ın en büyük eleştirilerinden biri oldu.

Önerilen geri alım çerçevesi bunu değiştirmeye çalışıyor: yeterli yıllık gelir dahil belirli ekonomik koşullar karşılandığında, protokol gelirinin LDO alımlarını finanse etmesine izin vermek.

Ve işte "gerçekleşmiş geri alım" ile "geri alım olasılığı"nı ayırdığım yer burası. Sorun, o işin ne kadarının nihayetinde LDO'ya aktarılabileceği.

11. $STONK StonkFun

Son zamanlarda bu projeden sıkça bahsediyorum.

StonkFun, insanların SOL dışında piyasalar kurmasına çok daha fazla alan tanıdığı için hızla Solana'daki en tuhaf lansman platformlarından biri haline geldi. Temel oyun şu: bir varlık bul, etrafında bir piyasa kur ve bir şekilde kripto Twitter'ı onu takas etmeye gelir.

Kümülatif gelir 22,9 milyon dolar, bunun 8,3 milyon doları yedi gün içinde elde edildi; projenin yaygın olarak alıntılanan modeli ise gelirin %60'ını STONK satın alıp yakmak için kullanmak.

Bu proje daha fazla incelemeye ihtiyaç duyuyor çünkü yukarıdaki rakamların çoğu proje panolarından ve ekosistem tarafından geliyor ve şu anda ödül token'ları ve satış baskısı etrafında çok sayıda soru işareti var.

Ancak bu aynı zamanda "neyi izlemeli" sorusunu netleştiriyor: gelir, gerçekten STONK satın almak için kullanılan sermaye ve gerçekten yakma adresine gönderilen token'lar. Bu üçü aynı yönde hareket etmeye devam ederse, spekülasyonun altında gerçek bir ekonomik mekanizma var demektir.

12. $NET NetNet Capital

NET, geri alımının bir referans fiyatı olduğu için buradaki diğer projelerin neredeyse hepsinden farklıdır.

NetNet, Robinhood Chain üzerinde zincir üstü bir hazine inşa ediyor. Bu hazine USDG ve diğer varlıkları tutuyor, sermayeyi Morpho gibi ürünlere yatırıyor ve giderek daha fazla tokenleştirilmiş hisse senedi biriktiriyor.

Her NET, protokolün net varlık değeri (NAV) hesaplaması aracılığıyla o bilançonun bir payını temsil eder.

Ve NAV'ın altında, protokol NET'i yaklaşık "NAV eksi %1,5" fiyattan satın alabilir ve satın alınan kısmı yakabilir.

Bu, hazinenin her gün fiyata bakmaksızın körlemesine NET satın almadığı anlamına gelir. Yalnızca piyasa NET'i karşılık gelen varlıklarının altında fiyatladığında geri alım anlamlı hale gelir.

Ve belirli NAV katlarının üzerinde, bu mekanizma aslında tersine çalışır: NetNet tahvil yoluyla yeni NET çıkarabilir ve elde edilen fonları hazineye ekleyebilir.

NAV'ın altında satın al, NAV'a göre yüksek primin üzerinde ihraç et ve bu iki mekanizma arasında kalan varlıkların sürekli büyümesini sağla.

NET yakın zamanda NAV'a göre önemli bir primle işlem görüyor, bu yüzden bugün onu izlememin nedeni geri alım değil. Asıl belirleyici soru, hazinenin bileşik büyüme hızının sahiplerin seyreltilme hızından daha hızlı olup olamayacağı.

Sonuç

Bence "geri alım" kripto endüstrisinde en çok suiistimal edilecek kelimelerden biri olmak üzere.

Ve bilmek istediğim şey: para gerçekte nereye gidiyor?

"Yıllık geri alım tutarı ÷ piyasa değeri"ne bakacağım. 500 milyon dolarlık piyasa değerine sahip bir protokol, kendi token'ını satın almak için sürekli olarak yılda 50 milyon dolar harcayabiliyorsa, bu dikkatimi çeker. 10 milyar dolarlık piyasa değerine sahip bir token 5 milyon dolarlık geri alım duyururken aynı anda 500 milyon dolarlık arzın kilidini açıyorsa, gerçekten umurumda değil.

Kripto endüstrisi nihayet protokollerin nasıl gelir üreteceğini çözdü. Şimdi görmek istediğim şey, hangi protokollerin bu geliri token için gerçekten anlamlı hale getirdiği.