วิชาลับที่ ม.นเรศวร! อาจารย์สอน Bitcoin แบบไม่บอกชื่อ หวั่นถูกตราหน้าว่า Scam
มหาวิทยาลัยในไทยเปิดหลักสูตรดิจิทัลแอสเซ็ตแบบลับๆ—สอน Bitcoin โดยไม่เรียกมันว่า Bitcoin
อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยนเรศวรออกแบบวิชาใหม่ที่สอนกลไกบล็อกเชนและคริปโตเคอร์เรนซี แต่หลีกเลี่ยงการใช้คำว่า 'Bitcoin' ในชื่อวิชาอย่างสิ้นเชิง แหล่งข่าวภายในเผยว่า การตัดสินใจนี้มาจากความกังวลว่าหลักสูตรอาจถูกมองว่าเป็นการส่งเสริมการลงทุนที่มีความเสี่ยงหรือแม้กระทั่งกิจกรรมที่ผิดกฎหมาย
แทนที่จะใช้ชื่อตรงไปตรงมา หลักสูตรนี้ถูกบรรจุภายใต้หัวข้อทางเศรษฐศาสตร์หรือเทคโนโลยีการเงินดิจิทัลที่กว้างกว่า นักศึกษาที่ลงทะเบียนจะได้เรียนโครงสร้างพื้นฐานของบล็อกเชน กลไกฉันทามติ และการประยุกต์ใช้จริง—โดยมี Bitcoin เป็นกรณีศึกษาเชิงลึก แต่ชื่อของมันไม่เคยปรากฏในตารางสอน
"นี่คือการรับมือกับความเข้าใจผิด" อาจารย์ผู้สอนซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อกล่าว "สังคมยังมองคริปโตผ่านเลนส์ของความผันผวนและข่าวหลอกลวง เราต้องการสร้างพื้นฐานความรู้ก่อน แล้วค่อยพูดถึงการประยุกต์ใช้"
การเคลื่อนไหวนี้สะท้อนช่องว่างระหว่างความเร็วของนวัตกรรมกับความระมัดระวังของสถาบันการศึกษา ในขณะที่ตลาดซื้อขายคริปโตเคอร์เรนซีเติบโตอย่างรวดเร็ว หลายมหาวิทยาลัยยังลังเลที่จะนำเนื้อหาดังกล่าวมาเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรอย่างเป็นทางการ—กลัวความเสียหายต่อชื่อเสียงหรือการตอบรับจากสาธารณะ
สำหรับแวดวงการเงินดั้งเดิมแล้ว นี่อาจดูเหมือนการเล่นละคร แต่ในโลกที่การเงินแบบกระจายอำนาจกำลังท้าทายระบบเก่า การศึกษาแบบ 'ลับๆ' เช่นนี้อาจกลายเป็นอาวุธลับของคนรุ่นใหม่ ที่น่าสนใจคือ สถาบันการเงินแบบดั้งเดิมเองก็กำลังศึกษาบล็อกเชนอย่างเงียบๆ เช่นกัน—แค่ไม่ชอบให้ใครมาพูดถึงมันในที่สาธารณะ
วิชานี้ไม่สอนคุณว่าจะรวยเร็วด้วย Bitcoin แต่จะทำให้คุณเข้าใจว่าทำไมบางคนถึงเชื่อว่ามันจะเปลี่ยนโลกการเงิน และทำไมบางคนถึงคิดว่ามันเป็นแค่ฟองสบู่ดิจิทัลอีกใบ—มักจะเป็นคนกลุ่มเดิมที่เคยบอกว่า อินเทอร์เน็ตก็เป็นแค่เทรนด์ชั่วคราว
ภาพรายละเอียดวิชาจากโพสต์ของอาจารย์ Watcharabon Buddharaksa
เรื่องราวนี้ถูกเปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวของอาจารย์วัชรพล ที่โพสต์ภาพร่างหลักสูตรรายวิชาใหม่สำหรับนิสิตชั้นปีที่ 3 ในชื่อวิชาที่ฟังดูขลังและทรงพลังว่า “เงินตรา อำนาจ และการต่อต้าน” (Money, Power, and Resistance) แต่ในแคปชั่นกลับเฉลยความจริงแบบหมดเปลือกและตรงไปตรงมาว่า แท้จริงแล้วนี่คือ “(ร่าง) วิชาบิตคอยน์ ที่ไม่มีคำว่าบิตคอยน์” โดยเหตุผลสำคัญที่ต้องเลี่ยงบาลีไม่ใช้ชื่อเหรียญโดยตรง ก็เพราะ “ขี้เกียจอธิบายเยอะกับกรรมการชุดต่างๆ ซึ่งคงจะให้ความเห็นว่าให้เอาออก เพราะจะเป็นการชี้ชวนลงทุน หรือเป็น scam ฯลฯ”
เมื่อเจาะลึกลงไปในคำอธิบายรายวิชาที่ปรากฏในเอกสาร จะพบว่าเนื้อหาภายในนั้นเข้มข้นไปด้วยปรัชญาการเมืองและเศรษฐศาสตร์ที่ชาว Bitcoin สายลึกถวิลหา โดยวิชานี้ไม่ได้สอนดูกราฟหรือสอนเทรดเก็งกำไร แต่จะพานิสิตไปสำรวจเงินตราในฐานะโครงสร้างทางอำนาจและสถาบันทางการเมือง วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับเงินอธิปไตย (Monetary Sovereignty) รวมถึงกลไกเงินเฟ้อ วินัยทางการคลัง และผลทางการเมืองของนโยบายการเงิน ซึ่งไฮไลท์สำคัญอยู่ที่ช่วงท้ายของคำอธิบายวิชา ที่ระบุถึงการพิจารณา “รูปแบบเงินทางเลือกในฐานะพื้นที่ของการต่อต้านอำนาจเชิงสถาบัน” เพื่ออธิบายเงินตราในฐานะสนามของความขัดแย้งและการต่อรองอำนาจในโลกสมัยใหม่
ความเคลื่อนไหวครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของนักวิชาการรุ่นใหม่ที่ต้องการผลักดันองค์ความรู้เรื่อง Decentralization และ Bitcoin ให้ก้าวข้ามจากภาพจำของการ “ปั่นราคา” หรือ “แชร์ลูกโซ่” ไปสู่การเป็นหัวข้อศึกษาทางรัฐศาสตร์ที่จริงจังและลึกซึ้ง โดยวิชานี้จะถูกบรรจุเป็นวิชาเลือกเสรีให้กับนิสิตปริญญาตรี รัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร เริ่มเปิดสอนจริงในปี 2570 ซึ่งนับเป็นก้าวเล็กๆ ที่ยิ่งใหญ่ในการเปิดพื้นที่ทางปัญญาให้กับเทคโนโลยีการเงินในรั้วมหาวิทยาลัยไทย
ที่มา: Watcharabon Buddharaksa
