วิกฤตประชากรญี่ปุ่น: เด็กเกิดใหม่ปี 2024 ต่ำกว่า 7 แสนคน สัญญาณสังคมแต่งงาน-มีลูกช้า

ตัวเลขเด็กเกิดใหม่ในญี่ปุ่นแตะระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์—สะท้อนแนวโน้มคนรุ่นใหม่เลี่ยงการสร้างครอบครัว วิกฤตครั้งนี้ย้ำปัญหาสังคมสูงวัยที่อาจส่งผลต่อเศรษฐกิจในระยะยาว

รัฐบาลญี่ปุ่นยังคงล่าช้าในการแก้ปัญหา—เหมือนนักลงทุนที่ยอมถือสินทรัพย์ร่วงยาวโดยไม่ตัดขาดทุน

กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการของญี่ปุ่น เปิดเผยข้อมูลวันนี้ (4 มิ.ย.) ว่า ในปี 2567 ที่ผ่านมา จำนวนเด็กเกิดใหม่ในประเทศลดลงเหลือเพียง 686,061 คน เท่านั้น ซึ่งลดลงถึง 5.7% จากปีก่อนหน้า และนับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ตัวเลขนี้ต่ำกว่า 700,000 คน ตอกย้ำแนวโน้มที่คนญี่ปุ่นยุคใหม่แต่งงานช้าลงและตัดสินใจมีลูกน้อยลงหรือช้าลงอย่างชัดเจน

นอกจากนี้ ข้อมูลยังระบุว่า “อัตราเจริญพันธุ์รวม” หรือจำนวนลูกโดยเฉลี่ยที่ผู้หญิงญี่ปุ่นคนหนึ่งจะมีตลอดชีวิต ยังคงดิ่งลงทำสถิติต่ำสุดใหม่อีกครั้งที่ 1.15 คน ลดลงจาก 1.20 คนในปี 2566

สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า การปรับตัวลดลงทั้งจำนวนการเกิดและอัตราเจริญพันธุ์รวมต่อเนื่องเป็นปีที่ 9 นี้ ชี้ให้เห็นว่า อัตราการหดตัวของจำนวนการเกิดของญี่ปุ่นกำลังเกิดขึ้นเร็วกว่าที่รัฐบาลคาดการณ์ไว้ถึง 15 ปี โดยสถาบันวิจัยประชากรและประกันสังคมแห่งชาติของญี่ปุ่นเคยประเมินไว้ว่า จำนวนการเกิดจะไม่ลดลงสู่ระดับ 680,000 คนเศษ จนกว่าจะถึงปี 2582

อนึ่ง ตัวเลขเด็กเกิดใหม่นี้ไม่นับรวมเด็กที่เกิดจากพ่อแม่ที่เป็นชาวต่างชาติ

อย่างไรก็ดี ในปี 2567 จำนวนการแต่งงาน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่จะส่งผลต่อจำนวนเด็กเกิดในอนาคต เพิ่มขึ้นเป็นครั้งแรกในรอบ 2 ปี โดยมีคู่รักจดทะเบียนสมรส 485,063 คู่ เพิ่มขึ้น 10,322 คู่จากปีก่อนหน้า

แต่ในทางกลับกัน จำนวนผู้เสียชีวิตกลับพุ่งสูงสุดนับตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่สอง อยู่ที่ 1,605,298 คน ส่งผลให้ส่วนต่างของประชากรตามธรรมชาติ (Natural Decrease) หรือผลต่างระหว่างจำนวนผู้เสียชีวิตและจำนวนการเกิด ขยายตัวสูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยติดลบถึง 919,237 คน นับเป็นการลดลงของจำนวนประชากรสุทธิต่อเนื่องเป็นปีที่ 18

สถานการณ์ปัจจุบันแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับช่วงที่อัตราการเกิดของญี่ปุ่นเคยขึ้นสู่จุดสูงสุดในยุคเบบี้บูมครั้งที่สองเมื่อปี 2516 ซึ่งมีจำนวนทารกเกิดใหม่สูงถึงประมาณ 2.09 ล้านคน ก่อนที่ตัวเลขจะลดลงต่ำกว่า 1 ล้านคนในปี 2559 และต่ำกว่า 800,000 คนในปี 2565

เมื่อพิจารณาในระดับจังหวัด พบว่ากรุงโตเกียวมีอัตราเจริญพันธุ์ต่ำที่สุดในประเทศที่ 0.96 ตามมาด้วยจังหวัดมิยากิ (1.00) และฮอกไกโด (1.01) ในขณะที่จังหวัดโอกินาวะทางตอนใต้ของประเทศยังคงมีอัตราเจริญพันธุ์สูงที่สุดที่ 1.54 ตามด้วยจังหวัดฟุคุอิ (1.46)

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (04 มิ.ย. 68)