ทดสอบความภักดีพนักงานด้วย 'มุกตลก'? มูลนิธิ Ethereum คราวนี้เล่นใหญ่จริงๆ

มูลนิธิ Ethereum เจอเรื่องอีกแล้ว

วันที่ 4 พฤศจิกายน อดีตพนักงาน Nixo ยื่นฟ้องมูลนิธิ Ethereum, Vitalik และบุคคลอื่นต่อศาลรัฐบาลกลางโคโลราโด สหรัฐอเมริกา เธอกล่าวหาว่า เธอถูกไล่ออกหลังจากแจ้งผู้บริหารเป็นลายลักษณ์อักษรว่าเป็นมะเร็งได้ 13 วัน และหลังจากเข้าร่วมจัด 'คำร้องร่วม' ของพนักงานมูลนิธิได้ 12 วัน

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นร้อนคือ 'ใบอนุญาตเซ็ปปุกุ' ที่ปรากฏในพันธกิจของมูลนิธิ

พันธกิจ Mandate

เอกสารที่เป็นข้อโต้แย้งนี้ชื่อ 'The Ethereum Foundation Mandate' คำว่า Mandate ในที่นี้เข้าใจได้ว่าเป็นพันธกิจ ตอบคำถามว่ามูลนิธิดำรงอยู่เพื่ออะไร จะทำอะไรต่อไป และหลักการใดที่ประนีประนอมไม่ได้

แก่นของเอกสารนี้ไม่ยากที่จะเข้าใจ Ethereum ต้องรักษาการต่อต้านการเซ็นเซอร์ โอเพนซอร์ส การปกป้องความเป็นส่วนตัว และความปลอดภัย มูลนิธิรับผิดชอบช่วยให้หลักการเหล่านี้คงอยู่ระยะยาว ยังระบุชัดว่ามูลนิธิไม่ใช่ผู้ปกครองแบบพ่อแม่ เจ้าของ หรือผู้ควบคุม Ethereum ทุกคนสามารถสร้างสิ่งที่ต้องการบนเครือข่ายนี้ได้ โดยไม่ต้องขออนุญาตจากศูนย์กลางใดก่อน

ปัญหาอยู่ที่หน้า 11

ในภาพประกอบมีข้อความ Source Seppuku License แปลตรงตัวว่า 'ใบอนุญาตเซ็ปปุกุซอร์สโค้ด' เชื่อมโยงการไม่ปฏิบัติตามคำมั่นสัญญา การแก้ไขหรือลบใบอนุญาต เข้ากับ 'การจบชีวิตด้วยดาบ' ข้างๆ ยังมีประโยคทำนองว่า หากมูลนิธิผิดสัญญาอันศักดิ์สิทธิ์ต่อ Ethereum ยินดีคว้านท้องตนเอง

นี่เป็นมุกตลกจากวัฒนธรรม Milady Milady ในภาษาจีนมักเรียกว่า 米莱迪 เป็นคอลเลกชัน NFT อวตารสไตล์อนิเมะ/การ์ตูนที่ Remilia เปิดตัวในปี 2021 ชุมชนที่ก่อตัวรอบอวตารเหล่านี้ชื่นชอบการล้อเลียน ยั่วยุ และต่อต้านการเซ็นเซอร์ทางศีลธรรม สมาชิกหลายคนมองว่าเป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมเพื่อแสดงแนวคิดเสรีภาพ Vitalik เคยใช้อวตาร Milady มาก่อน ดังนั้นสุนทรียภาพนี้จึงปรากฏในเอกสารมูลนิธิโดยมีภูมิหลังทางวัฒนธรรม

ผู้บริหารก็อธิบายชัดเจนว่า ข้อความเซ็ปปุกุเป็นการอ้างอิงทางศิลปะและวัฒนธรรม ไม่ต้องปฏิบัติตามตัวอักษร แบบฟอร์มยืนยันของพนักงานภายหลังยังเพิ่มเติมว่า คำยืนยันไม่เกี่ยวกับการเซ็ปปุกุจริง

แต่พนักงานบางคนไม่ยอมรับการนำเรื่องนี้มาล้อเล่น ตามคำฟ้อง หลังส่งร่างให้พนักงานมูลนิธิ Ethereum แสดงความคิดเห็นเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ มี 79 คนลงคะแนนเรียกร้องให้ลบส่วนนี้ บางคนกล่าวว่าเพิ่งสูญเสียเพื่อนร่วมงานที่ฆ่าตัวตายเมื่อปีก่อน Vitalik เคยรับปากจะแก้ไขเนื้อหาที่เป็นข้อโต้แย้ง แต่ฉบับทางการที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 มีนาคมยังคงเก็บไว้

สำหรับพนักงาน การถกเถียงเริ่มเปลี่ยนจาก 'มุกนี้เหมาะสมหรือไม่' ไปสู่ 'ความคิดเห็นของเราถูกนับหรือไม่'

วันที่ 20 มีนาคม Bastian Aue กรรมการบริหารร่วมในขณะนั้น เรียกร้องให้พนักงานทุกคนแสดงจุดยืนภายในกำหนด ตัวเลือกมีเพียงสองทาง คือ ให้คำมั่นปฏิบัติตาม Mandate หรือขอลาออกพร้อมค่าชดเชย หากไม่แสดงจุดยืนก็ถือว่าเลือกที่จะออกจากองค์กร

Nixo ขณะนั้นรับผิดชอบสนับสนุนโปรโตคอลระบบนิเวศ มีส่วนร่วมประสานงานการหารือของนักพัฒนาหลัก Ethereum และกระบวนการอัปเกรด เธอกับเพื่อนร่วมงาน Trent Van Epps ร่างจดหมายร่วมลงชื่อ ได้รับลายเซ็น 53 คน คิดเป็นประมาณครึ่งหนึ่งของแผนกที่ดูแลโปรโตคอล

เนื้อหาจดหมายนี้สำคัญมาก พนักงานสนับสนุนทิศทางโดยรวมของ Mandate ให้คำมั่นทำงานตามหลักการต่อต้านการเซ็นเซอร์และอิสระส่วนบุคคลต่อไป แต่ปฏิเสธการยืนยันภายใต้แรงกดดันที่อาจสูญเสียงาน และเขียนชัดเจนว่า ทุกคนจะปฏิบัติหน้าที่ต่อไป ไม่ลาออก

วันที่ 27 มีนาคม Aue เคยยอมรับการแสดงออกเช่นนี้ รับรองความมุ่งมั่นต่อพันธกิจของผู้ร่วมลงชื่อ และยอมรับว่าวิธีจัดการต้องปรับปรุง อย่างไรก็ตาม วันที่ 6 เมษายน ผู้จัดร่วมลงชื่อสองคนถูกแจ้งเลิกจ้างตามลำดับ Nixo ได้แจ้งผู้บริหารเป็นลายลักษณ์อักษรว่าเป็นมะเร็งเมื่อ 13 วันก่อนถูกเลิกจ้าง เธอกล่าวว่า ในการสนทนาเลิกจ้าง Aue ยังชื่นชมผลงานของเธอ แต่ปฏิเสธที่จะอธิบายเหตุผลการเลิกจ้าง

นี่คือส่วนที่หนักหน่วงจริงๆ ของคดี ข้อกล่าวหาของ Nixo เกี่ยวข้องกับการเลือกปฏิบัติ การแก้แค้น และสิทธิลาป่วย ซึ่งไกลเกินกว่า 'บางคนไม่เข้าใจมุกเซ็ปปุกุ' คำฟ้องยังบันทึกว่า ทนายความของนิติบุคคลมูลนิธิในสิงคโปร์เคยปฏิเสธการกระทำผิดกฎหมาย การบังคับขู่เข็ญ และการแก้แค้น โดยอ้างว่าข้อตกลงการออกจากงานและข้ออนุญาโตตุลาการมีผลบังคับใช้

การ 'กลั่นกรอง' ของชุมชน Milady

ทำไมฝ่าย Milady จึงสนับสนุนเอกสารนี้อย่างมาก?

ในความเข้าใจของ Charlotte Fang ผู้สร้าง Milady และคนอื่นๆ คริปโตคือการเคลื่อนไหวเพื่อปกป้องเสรีภาพเป็นอันดับแรก โค้ดทำให้ธุรกรรมถูกบล็อกได้ยาก แต่อุตสาหกรรมก็จะค่อยๆ ยอมรับการเซ็นเซอร์ทางวัฒนธรรม เริ่มตัดสินว่าใครมีสิทธิ์เข้าร่วมโดยพิจารณาจากว่าคำพูดเหมาะสมหรือไม่ คบหาคนเหมาะสมหรือไม่

Remilia เรียกการต่อต้านการเปลี่ยนแปลงนี้ว่า 'เกลียวการทำให้บริสุทธิ์แบบไซเฟอร์พังก์' ไซเฟอร์พังก์เข้าใจง่ายๆ คือ คนที่หวังใช้เทคโนโลยีเข้ารหัสเพื่อปกป้องความเป็นส่วนตัว ลดการพึ่งพาอำนาจศูนย์กลาง 'การทำให้บริสุทธิ์' คือการดึงคริปโตกลับสู่หลักการเสรีภาพในการพูด ตลาด การรวมกลุ่ม ข้อมูล และความคิด Milady ในเรื่องเล่าตนเองนี้รับบทบาทการต่อต้านทางวัฒนธรรม

ดังนั้น ความน่ารังเกียจจึงมีประโยชน์ พวกเขาใช้การที่คนจะทนอวตารและมุกที่ตัวเองเกลียดได้หรือไม่ เป็นวิธีทดสอบแนวคิดเสรีภาพ การตอบสนองของ Charlotte ต่อเหตุการณ์นี้ก็เป็นไปตามแนวคิดนี้ เขาเรียก Milady ว่าเป็นอาวุธทางวัฒนธรรมที่ส่งเสริมคุณค่าไซเฟอร์พังก์ และตีความการใช้ของ Vitalik ว่าเป็นการแก้แนวทางภายในองค์กร

Bonkle แกนหลักชุมชน Milady เขียนไว้ตั้งแต่วันที่ 23 พฤษภาคมว่า การเรียกร้องให้ลงนาม Mandate เป็นการคัดกรองที่มีประสิทธิภาพ ตามมาตรฐานของเขา เงินเดือน ความสัมพันธ์เพื่อนฝูง และความสะดวกสบายส่วนตัว ไม่อาจอยู่เหนือพันธกิจของคริปโตเคอร์เรนซีในการปกป้องเสรีภาพ

เขายังให้คำอธิบายที่ลึกซึ้งขึ้น นักพัฒนาและเงินทุนที่พึ่งพามูลนิธิมานาน ก่อให้เกิดศูนย์กลางขึ้นเอง คนที่ออกจากมูลนิธิไปสร้างต่อในองค์กรต่างๆ กลับช่วยกระจายการพึ่งพานี้ ดังนั้น เขาจึงมองการจากไปของบุคลากรเป็นโอกาสในการกระจายอำนาจ ออกจากมูลนิธิแล้ว ยังไปสร้าง Ethereum ในองค์กรอื่นได้

เมื่อคดีนี้จุดประเด็นถกเถียง การตอบสนองของ Bonkle รุนแรงขึ้น เขายกระดับเหตุการณ์เป็นเรื่องเสรีภาพทางความคิด การแสดงออก และเสรีภาพในการรวมตัวถูกทดสอบ ตั้งคำถามว่าทำไมต้องพึ่งศาลรัฐสำหรับข้อพิพาทส่วนบุคคล ในเรื่องเล่าของเขา Ethereum กำลังเตรียมพร้อมต่อต้านอำนาจรัฐและเทคโนโลยีที่แข็งแกร่งขึ้นในอนาคต องค์กรต้องการคนที่ทนต่อความขัดแย้งได้

คำพูดเหล่านี้แสดงจุดยืนชัดเจนภายใน Milady พวกเขามองเหตุการณ์นี้เป็นการเลือกแนวทาง และยินดีต้อนรับการคัดกรอง

ทนาย Gabriel Shapiro ก็เห็นว่า เป็นเรื่องปกติที่องค์กรเรียกร้องให้พนักงานยอมรับพันธกิจ 'เซ็ปปุกุ' ชัดเจนว่าไม่ควรตีความตามตัวอักษร เขายังวิจารณ์โจทก์ที่เปิดเผยบันทึกการสนทนาทางโทรศัพท์โดยไม่ได้รับความยินยอมจาก Vitalik และสงสัยว่าพนักงานบางส่วนเก็บหลักฐานเพื่อฟ้องร้องตั้งแต่แรก นี่คือการตัดสินแรงจูงใจของคู่กรณี

เสรีภาพ?

คำเตือนของ Milady ต่อวัฒนธรรมคริปโตมีเหตุผล เครือข่ายที่ต่อต้านการเซ็นเซอร์ต้องรองรับการแสดงออกที่ทำให้ไม่สบายใจ ระบบที่ยอมรับเฉพาะคำพูดสุภาพและมุมมองที่คุ้นเคย ยากจะรักษาความเปิดกว้างภายใต้แรงกดดัน คุณค่าของ Ethereum วัดด้วยราคาเหรียญ รายได้ และส่วนแบ่งตลาดเพียงอย่างเดียวไม่ได้

มูลนิธิก็มีสิทธิ์เลือกทิศทาง ต้องการพนักงานที่ปฏิบัติตามเป้าหมายงานที่ชัดเจน ไม่ใช่ทุกการตัดสินใจต้องถกเถียงไม่รู้จบ การเต็มใจทุ่มเทให้เทคโนโลยีต่อต้านการเซ็นเซอร์และความเป็นส่วนตัว ควรเป็นข้อกำหนดพื้นฐานในการเข้าร่วมองค์กรประเภทนี้

แต่ในความขัดแย้งครั้งนี้ พนักงานได้แสดงการสนับสนุนทิศทางเหล่านี้แล้ว จดหมายร่วมลงชื่อปฏิเสธวิธีการบังคับให้แสดงจุดยืน Nixo ก็ระบุชัดเจนว่า เทียบกับความเชื่อมโยงระหว่างเซ็ปปุกุกับ Milady แล้ว เธอใส่ใจมากกว่าที่ความคิดเห็นที่เกือบเป็นเอกฉันท์ถูกเพิกเฉย การเหมารวมคนเหล่านี้ว่าไม่มั่นคงต่อพันธกิจ แท้จริงแล้วเป็นการละเลยข้อเรียกร้องที่แท้จริงของพวกเขา

ตามคำฟ้อง Vitalik ยอมรับในการสนทนาภายหลังว่า พนักงานควรจะได้รับเวลาหลายสัปดาห์ในการพิจารณา แต่เขาก็กังวลว่า หาก 'การทำให้เรื่องใหญ่' ได้ผลจริง พฤติกรรม 'ก่อกวน' คล้ายกันจะยิ่งทวีความรุนแรง นี่คือความกังวลของผู้บริหาร แต่หลังจากยอมรับข้อเรียกร้องของพนักงานที่ร่วมลงชื่อ ยืนยันทิศทางที่ทุกคนยอมรับ แล้วยังไล่ผู้จัดลงชื่อสองคนออก จะส่งสัญญาณอะไรให้คนที่เหลืออยู่?

เอกสาร Mandate เองก็เรียกร้องให้ผู้นำจัดการกับความขัดแย้งอย่างดี อธิบายการตัดสินใจที่ยากลำบากอย่างอดทน ยอมรับและชี้แจงเมื่อทำผิดพลาดร้ายแรง การที่พนักงานเรียกร้องให้เสียงของตนได้รับการปฏิบัติอย่างจริงจัง สอดคล้องกับคำมั่นสัญญาเหล่านี้

มูลนิธิมีสิทธิ์ยึดมั่นพันธกิจไซเฟอร์พังก์ และมีสิทธิ์เลือกสุนทรียภาพ Milady แต่ไม่ควรใช้การยอมจำนนต่อสุนทรียภาพและวิธีการจัดการแบบหนึ่ง มาพิสูจน์ว่าพนักงานยอมรับเสรีภาพหรือไม่

จากกระบวนการจัดการที่ปรากฏในคำฟ้อง การเรียกร้องให้พนักงานแสดงความภักดีภายในกำหนด แล้วไล่ผู้จัดความเห็นต่างออก สร้างความเสียหายต่อคุณค่าที่เอกสารนี้ต้องการปกป้อง

Ethereum ต้องการคนที่กล้าปฏิเสธอำนาจภายนอก มูลนิธิก็ต้องอนุญาตให้พนักงานกล้าปฏิเสธผู้นำของตนเอง