Vì sao huyền thoại bán khống của Meme coin ghép cặp cổ phiếu chắc chắn sụp đổ?

Tác giả gốc: David Christopher

Biên dịch: Saoirse, Foresight News

Rất tiếc phải thông báo rằng, tầm nhìn lớn lao mà thị trường đặt vào Meme coin ghép cặp cổ phiếu rốt cuộc khó lòng thành hiện thực.

Có thể một số độc giả chưa nắm bối cảnh, tôi đang nói đến một câu chuyện lan truyền rộng rãi trên thị trường: hiện tượng bán khống nguồn cung cổ phiếu trên chuỗi có thể lan sang thị trường chứng khoán thực. Nhưng đáng tiếc, cơ chế nền tảng ngay từ thiết kế đã không thể làm được điều đó.

Nếu cuối tuần trước bạn không theo dõi thị trường, rất có thể bạn đã bỏ lỡ màn lệch giá phi lý đó. Bể thanh khoản về bản chất là cơ chế giao dịch một vào một ra. Khi người dùng mua các Meme coin như BONER gắn với cổ phiếu token hóa (TEQ), lượng vốn lớn đổ vào, từ đó độc chiếm nguồn cung lưu thông của token cổ phiếu ghép cặp. Nguồn cung bị nén cực mạnh, trực tiếp đẩy giá token tăng dữ dội.

Token cổ phiếu AMC từng vọt lên 166,86 USD, nhưng cổ phiếu thực của nó đóng cửa phiên thứ Sáu chỉ 2,59 USD. Diễn biến của HIMS tuy không cực đoan đến vậy, nhưng cũng khó tin không kém: token trên chuỗi chạm đỉnh 132,64 USD, giá cổ phiếu thực đóng cửa phiên thứ Sáu là 28,84 USD, phải đến khi thị trường truyền thống mở cửa phiên thứ Hai, giá mới quay về mức hợp lý. Giá trên chuỗi của hai mã này lần lượt đạt khoảng 64 lần và 4,6 lần giá cổ phiếu thực.

Vài ngày qua, hiện tượng "độc chiếm nguồn cung token" này đã thắp lên trí tưởng tượng của thị trường, mọi người đặc biệt quan tâm đến tác động dây chuyền của nó đối với những cổ phiếu bị bán khống nặng. Liệu một nhóm người nắm giữ Meme coin cuồng nhiệt có thể đẩy giá token lên cực cao, dựa vào lượng token hóa bị khóa, không chỉ hoàn thành bán khống trên chuỗi mà còn truyền hiệu ứng ép mua sang thị trường chứng khoán thực?

Đáng tiếc, câu trả lời là không.

BONER tích trữ token HIMS trên chuỗi của Robinhood, cuối tuần giá token trên chuỗi tăng vọt lên gấp 4,5 lần giá cổ phiếu thực, cố tạo ra tình huống bán khống, hình minh họa cho thấy sự phân hóa lớn về xu hướng giá giữa hai bên.

Vì sao chiến lược bán khống không khả thi

Vấn đề cốt lõi đầu tiên là chênh lệch quy mô. Lượng lưu thông của đại đa số token TEQ là không đáng kể so với khối lượng cổ phiếu thực tế tương ứng. Lấy BONER làm ví dụ, nó tích lũy nắm giữ 53% token cổ phiếu HIMS, tỷ lệ này nhìn có vẻ đáng kinh ngạc, nhưng quy đổi ra chỉ chiếm khoảng 0,014% tổng vốn cổ phần thực của HIMS.

Ngay cả khi quy mô token được mở rộng hơn nữa, vẫn còn một vấn đề chí mạng hơn: kiểm soát token cổ phiếu không đồng nghĩa với kiểm soát cổ phiếu thực.

Token cổ phiếu do Robinhood phát hành được bảo chứng 1:1 bằng cổ phiếu thực trong tài khoản lưu ký. Người dùng chỉ nhận được quyền hưởng lợi từ biến động giá, chứ không sở hữu chính cổ phiếu đó. Vì vậy, khi BONER gửi lượng lớn token cổ phiếu HIMS vào bể thanh khoản, nó chỉ khiến token cổ phiếu trên chuỗi trở nên khan hiếm, chứ không làm cho cổ phiếu HIMS thực tế trở nên khan hiếm.

Một khi sự khan hiếm token đẩy giá HIMS trên chuỗi lên cao hơn nhiều so với giá cổ phiếu thực, các bên được ủy quyền của Robinhood có thể đúc token cổ phiếu mới để hưởng chênh lệch giá. Việc đúc token mới quả thực cần mua thêm cổ phiếu thực làm tài sản bảo chứng, do đó việc phát hành thêm sẽ tạo ra một lượng mua nhỏ đối với cổ phiếu cơ sở. Nhưng việc tích trữ token hiện có, bản thân nó không ép buộc mua lượng cổ phiếu HIMS thực tương ứng. Kết quả chính mà nó mang lại là thúc đẩy nền tảng phát hành thêm nhiều token cổ phiếu hơn, mở rộng nguồn cung token, kéo giá token trên chuỗi về gần mức giá cổ phiếu thực.

Diễn biến thị trường cuối tuần trước đã xác nhận điều này: token HIMS trên chuỗi có thể vượt 100 USD, nhưng giá cổ phiếu HIMS thực vẫn quanh quẩn gần 29 USD. Sau khi thị trường truyền thống mở cửa, khoảng 4.000 token HIMS mới được đưa vào thị trường, chênh lệch giá lớn giữa trên chuỗi và ngoài chuỗi nhanh chóng biến mất.

Tất nhiên, câu chuyện bán khống huyền thoại không phải vĩnh viễn bất khả thi. Điều kiện tiên quyết là chúng ta cần một hạ tầng TEQ có mức độ ràng buộc với quyền sở hữu cổ phiếu thực mạnh hơn.

TEQ (cổ phiếu token hóa) hoàn thiện hơn nên trông như thế nào

Điều khá mỉa mai là, giải pháp gần nhất với mục tiêu đó hiện đang xuất hiện trên blockchain Solana.

Năm ngoái, Galaxy hợp tác với Superstate đưa GLXY lên chuỗi. Sự khác biệt giữa hai bên rất rõ ràng: Robinhood cung cấp cho người dùng token theo dõi giá cổ phiếu; còn trong mô hình của Galaxy, token chính là cổ phiếu.

Cổ đông Galaxy ban đầu có thể chuyển đổi GLXY trong tay thành phiên bản GLXY trên chuỗi. Những token trên chuỗi này chính là cổ phiếu phổ thông loại A thực thụ của Galaxy, có đầy đủ quyền lợi pháp lý, lợi ích kinh tế và quyền biểu quyết giống hệt GLXY truyền thống. Khi token được chuyển nhượng và giao dịch, sổ đăng ký cổ đông chính thức của Galaxy cũng được cập nhật đồng bộ.

Điều này khiến mối liên hệ giữa thị trường trên chuỗi và ngoài chuỗi trở nên trực tiếp hơn nhiều, chuyển GLXY trên chuỗi đồng nghĩa với chuyển nhượng chính quyền sở hữu cổ phiếu, chứ không chỉ đơn thuần tạo ra một chứng chỉ phản chiếu cổ phiếu.

Tuy nhiên, giải pháp của Galaxy vẫn chưa hoàn toàn trưởng thành. Ở giai đoạn hiện tại, cổ phiếu trên chuỗi của họ chỉ được phép chuyển nhượng giữa các ví đã được phê duyệt, Galaxy vẫn chưa mở giao dịch nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) không cần cấp phép.

Bàn về điều kiện để hiện thực hóa bán khống trên chuỗi, chỉ ra rằng các loại cổ phiếu token hóa như của Robinhood hiện tại chỉ là giấy ghi nợ giá (IOU), không phải quyền sở hữu cổ phiếu thực, nên không thể tạo ra bán khống thực sự.

Giá trị thực sự của Meme coin ghép cặp cổ phiếu nằm ở đâu

Vậy thì, tất cả những điều này chẳng lẽ chỉ là chiêu trò mới để giới đầu cơ thổi giá vốn?

Tôi không nghĩ vậy.

Hiệu ứng bán khống chỉ là câu chuyện được công chúng săn đón đầu tiên và gây phấn khích nhất. Ngay cả khi không thể thực hiện bán khống, việc gắn kết cổ phiếu với token vẫn tạo ra logic thị trường hoàn toàn mới.

Eric Conner đưa ra một quan điểm chủ đạo: loại Meme coin này có thể trở thành công cụ tiếp thị phi tập trung cho các công ty niêm yết tương ứng. Người nắm giữ token sẽ tự động theo dõi kết quả tài chính, động thái sản phẩm, vị thế bán khống, tin tức ngành và mọi thông tin liên quan đến cổ phiếu cơ sở, đồng thời sản sinh ra lượng lớn meme và nội dung.

Nhưng mô hình này tồn tại hạn chế rõ ràng. Cái tên token BONER có lẽ rất hợp với phong cách sản phẩm của Hims, nhưng một công ty y tế niêm yết theo đuổi uy tín trên thị trường chính thống khó có thể công khai chấp nhận một token mang tên "BONER".

Cho rằng mỗi cổ phiếu trong tương lai đều sẽ xuất hiện cộng đồng Meme coin tương ứng, những cộng đồng này có thể mang lại lợi ích lan truyền cho công ty niêm yết, đồng thời chia sẻ nội dung podcast liên quan đến việc token HIMS trên chuỗi tăng giá mạnh.

Tuy nhiên, thực tế tồn tại trạng thái trung gian. Ngày nay các doanh nghiệp xuất sắc đều hiểu tiếp thị du kích, cộng đồng token sẽ tự hình thành kênh lan truyền, doanh nghiệp không cần thừa nhận nó, càng không cần kiểm soát nó.

Hướng phát triển thứ hai, cũng thú vị hơn: biến TEQ thành thành phần nền tảng tài chính và game hóa hoàn toàn mới.

NetNet Capital đề xuất khái niệm "RW‑Play", cốt lõi là sử dụng cổ phiếu token hóa làm mô-đun lập trình bên trong các sản phẩm game và DeFi. COINflip dùng cổ phiếu Coinbase token hóa làm phần thưởng cho người chiến thắng; SpaceX Invaders phát cổ phiếu SpaceX token hóa làm giải thưởng; MSFT Flight Simulator thì thưởng cổ phiếu Microsoft token hóa.

Cổ phiếu token hóa không còn giới hạn ở việc mua và nắm giữ đơn giản, mà còn có thể đóng vai trò cặp giao dịch, tài sản thế chấp, phần thưởng, nguồn thanh khoản, được nhúng vào đủ loại ứng dụng mới.

Thị trường hiện tại phần lớn chỉ đang dùng tài sản mới để tái hiện lối chơi DeFi cũ của năm 2020. Nhưng điều đáng suy nghĩ hơn là, khi TEQ phát triển ra những thành phần nền tảng nguyên sinh của riêng mình, thị trường sẽ tiến hóa thành hình thái nào.

Bỏ qua biểu đồ giá tăng vọt trên chuỗi của Robinhood, sự kết hợp giữa cổ phiếu và token có thể xem là một sáng tạo rất độc đáo trong lĩnh vực trên chuỗi thời gian gần đây. Ở giai đoạn hiện tại, token cổ phiếu của Robinhood khiến blockchain này trở thành địa bàn chính của phân khúc này, nhưng vị thế đó sẽ không mãi không có kẻ thách thức.

Galaxy đã chứng minh Solana có thể gánh vác TEQ gắn kết sâu với quyền sở hữu cổ phiếu thực, blockchain Base trong tương lai nhiều khả năng cũng sẽ ra mắt giải pháp tương tự của riêng mình. Cốt lõi cạnh tranh của phân khúc này không nằm ở việc ai đưa nhiều cổ phiếu lên chuỗi hơn, mà nằm ở việc ai xây dựng được cầu nối giá trị hơn giữa tài sản trên chuỗi và quyền sở hữu cổ phiếu thực, và cuối cùng, ai khai thác được nhiều kịch bản ứng dụng thú vị hơn cho cổ phiếu token hóa.

Được chứng kiến một câu chuyện hoàn toàn mới ra đời là một điều rất thú vị. Ở đây cố nhiên tồn tại cơ hội kiếm lời từ đầu cơ, nhưng quan trọng hơn, trong tương lai sẽ ra đời lượng lớn thiết kế cơ chế tài chính chưa từng có.

Đồng sáng lập Robinhood cho biết, Robinhood Chain được định vị là chuỗi tài sản thực RWA chất lượng cao, đồng thời cũng phù hợp với các trò chơi đầu cơ kiểu Meme coin.