VİOP Akşam Seansı: 2024’te Bilmeniz Gereken Her Şey
- VİOP Akşam Seansı Nedir ve Ne Zaman Başladı?
- VİOP Akşam Seansı İşleyiş Esasları Nelerdir?
- VİOP Akşam Seansında Hangi Sözleşmeler İşlem Görüyor?
- VİOP Endeks Vadeli İşlemlerinde Seans Saatleri Nasıl?
- VİOP Akşam Seansında Emirler Nasıl Verilir?
- VİOP Akşam Seansında Hangi Emir Türleri Geçerli?
- VİOP Akşam Seansı Fiyat Limitleri Nasıl Belirlenir?
- VİOP Akşam Seansında Kar/Zarar ve Teminat Yönetimi
- VİOP Akşam Seansı İle İlgili Önemli Uyarılar
- VİOP Akşam Seansı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Borsa İstanbul'un Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) 17 Ocak 2020'de başlayan akşam seansı uygulaması, yatırımcılara daha esnek işlem saatleri sunuyor. Bu rehberde, akşam seansının işleyiş kurallarından emir türlerine, fiyat limitlerinden teminat yönetimine kadar tüm detayları bulabilirsiniz. Özellikle "Akşam seansında nasıl işlem yapılır?" veya "Kar/zarar hesaplamaları ne zaman yansır?" gibi en çok merak edilen soruların yanıtlarını derledik.
VİOP Akşam Seansı Nedir ve Ne Zaman Başladı?
Borsa İstanbul A.Ş., 18 Kasım 2019'da yayınladığı 2019/73 sayılı duyuruyla VİOP'ta akşam seansı uygulamasını 17 Ocak 2020 tarihinde hayata geçirdi. Bu değişiklikle birlikte, uluslararası piyasalarla eş zamanlı işlem yapabilme süresi artırılarak yatırımcıların risk yönetiminde daha etkin olmaları hedeflendi. Akşam seansı, özellikle gün içi yoğun çalışan bireysel yatırımcılar için önemli bir fırsat penceresi oluşturdu.
BTCC analist ekibinin gözlemlerine göre, akşam seansı uygulaması VİOP işlem hacimlerinde yaklaşık %15'lik bir artış sağladı. Özellikle Londra ve New York piyasalarının açık olduğu saatlere denk gelen bu seans, küresel gelişmelerin anında fiyatlara yansımasına olanak tanıyor.
VİOP Akşam Seansı İşleyiş Esasları Nelerdir?
VİOP'ta akşam seansı, normal seansın (09:30-18:15) ardından 19:00-23:00 saatleri arasında sürekli müzayede yöntemiyle işliyor. Akşam seansında yapılan işlemler, bir sonraki iş gününde gerçekleşen işlemlerle birlikte takas sürecine dahil ediliyor. Bu durum, özellikle pozisyon taşıyan yatırımcılar için kritik bir detay oluşturuyor.
Akşam seansının en dikkat çekici özelliklerinden biri, gün sonu ve vade sonu uzlaşma fiyatı hesaplamalarında bu seansta gerçekleşen işlemlerin dikkate alınmaması. BTCC piyasa uzmanları, bu durumun özellikle arbitraj stratejisi uygulayan yatırımcılar için önemli bir ayrıntı olduğunu vurguluyor.
VİOP Akşam Seansında Hangi Sözleşmeler İşlem Görüyor?
Akşam seansında şu anda yalnızca endeks vadeli işlem sözleşmeleri işlem görüyor. Bunlar:
- BIST 30 Endeks Vadeli İşlem Sözleşmesi
- BIST Banka Endeks Vadeli İşlem Sözleşmesi
- BIST Sanayi Endeks Vadeli İşlem Sözleşmesi
- BIST Likit Banka Endeks Vadeli İşlem Sözleşmesi
- BIST Banka Dışı Likit 10 Endeks Vadeli İşlem Sözleşmesi
BTCC verilerine göre, akşam seansında en yüksek işlem hacmi BIST 30 endeks vadeli işlem sözleşmelerinde gerçekleşiyor. Bu sözleşmeler, akşam seansı toplam işlem hacminin yaklaşık %65'ini oluşturuyor.
VİOP Endeks Vadeli İşlemlerinde Seans Saatleri Nasıl?
VİOP'ta endeks vadeli işlem sözleşmeleri için gündüz ve akşam seans saatleri şu şekilde düzenlenmiştir:
| Seans Aşaması | Başlangıç Saati |
|---|---|
| VİOP Seans Öncesi (Akşam Seansı) | 07:30:00 |
| VİOP Sürekli Müzayede | 09:30:00 |
| VİOP Seans Sonu | 18:15:00 |
| VİOP Uzlaşma Fiyatı | 18:45:00 |
| VİOP Günsonu | 18:46:00 |
| VİOP Akşam Seansı | 18:50:00 |
| VİOP Akşam Seansı Sürekli Müzayede | 19:00:00 |
| VİOP Akşam Seansı Sonu | 23:00:00 |
| VİOP Akşam Seansı Günsonu | 23:15:00 |
| VİOP Akşam Seansı Yayın | 23:30:00 |
VİOP Akşam Seansında Emirler Nasıl Verilir?
Normal seansta girilen bir emrin akşam seansında da geçerli olabilmesi için emir girişi sırasında bu özelliğin belirtilmesi gerekiyor. Aksi takdirde, verilen emirler yalnızca normal seansı kapsıyor. Akşam seansında özel işlem bildirimi yapılamıyor ve esnek sözleşme oluşturulamıyor.
BTCC uzmanları, akşam seansı emir girişlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın emir süreleri olduğunu belirtiyor. Normal seansta girilen iptale kadar geçerli (İKG) ve tarihli (TAR) emirler akşam seansında da geçerliliğini korurken, akşam seansında yeni İKG veya TAR emri verilemiyor.
VİOP Akşam Seansında Hangi Emir Türleri Geçerli?
Akşam seansında kullanılabilecek emir türleri şunlardır:
- Limit Emir
- Günlük Emir
- Şarta Bağlı Emir
- Gerçekleşmezse İptal Et (GİE)
- Kalanı İptal Et (KİE)
Akşam seansında piyasa emirleri kullanılamıyor. BTCC analistleri, özellikle volatilitenin yüksek olduğu akşam saatlerinde limit emir kullanımının risk yönetimi açısından kritik önem taşıdığını vurguluyor.
VİOP Akşam Seansı Fiyat Limitleri Nasıl Belirlenir?
Akşam seansında uygulanacak fiyat limitleri, ilgili günün normal seansı sonunda hesaplanan uzlaşma fiyatı üzerinden belirleniyor. Bu limitler, normal seans sonu uzlaşma fiyatının ±%3'ü olarak uygulanıyor. Örneğin, BIST 30 endeks vadeli işlem sözleşmesinin uzlaşma fiyatı 5.000 puan ise, akşam seansı fiyat limitleri 4.850-5.150 puan aralığında oluyor.
BTCC verilerine göre, akşam seansında fiyat limitlerine ulaşma oranı normal seansa göre daha düşük. Bu durum, akşam seansında likiditenin nispeten daha az olmasıyla açıklanabilir.
VİOP Akşam Seansında Kar/Zarar ve Teminat Yönetimi
Akşam seansında gerçekleştirilen işlemler sonucunda oluşan zararlar ve prim borçları ile karlar ve prim alacakları bir sonraki iş gününün sonunda hesaplara yansıtılıyor. Teminat yönetimi açısından kritik olan nokta, akşam seansında işlem yapmayan hesapların bulundurması gereken teminat tutarlarının bu seansta oluşacak fiyat hareketlerinden etkilenmemesi.
BTCC risk yönetimi uzmanları, akşam seansında pozisyon taşıyan yatırımcıların ertesi gün açılışına kadar teminatlarını kontrol etmelerini ve gerekli ayarlamaları yapmalarını öneriyor. Normal seansa ilişkin gün sonu teminat çağrıları yapılırken akşam seansında yapılan işlemler dikkate alınmıyor.
VİOP Akşam Seansı İle İlgili Önemli Uyarılar
Yarım günlerde (dini bayram arefeleri vb.) akşam seansı uygulanmıyor. Vade sonlarında, vade sonu olan sözleşmeler akşam seansına dahil edilmiyor. Yeni vade ayları ilk olarak normal seansta işlem görüyor. Akşam seansında telefonla emir iptali sadece en iyi gayret esasına göre yapılabiliyor.
BTCC teknik analiz ekibi, akşam seansında küresel piyasalardaki gelişmelere bağlı olarak fiyat hareketlerinin daha sert olabileceğini, bu nedenle stop emirlerin dikkatli kullanılması gerektiğini belirtiyor.
VİOP Akşam Seansı Hakkında Sık Sorulan Sorular
VİOP akşam seansında işlem yapmak zorunlu mu?
Hayır, akşam seansında işlem yapmak tamamen isteğe bağlıdır. Yatırımcılar yalnızca normal seansta veya yalnızca akşam seansında işlem yapmayı tercih edebilirler.
Akşam seansında açılan pozisyonlar normal seansta kapatılabilir mi?
Evet, akşam seansında açılan pozisyonlar ertesi gün normal seansta kapatılabilir. Tersi durum da geçerlidir; normal seansta açılan pozisyonlar akşam seansında kapatılabilir.
Akşam seansında işlem yapmak için ek teminat gerekir mi?
Hayır, akşam seansında işlem yapmak için ek teminat gerekmez. Ancak, akşam seansında oluşan fiyat hareketleri pozisyonunuzun teminat yeterlilik oranını etkileyebilir.
Akşam seansında stop emir kullanabilir miyim?
Evet, akşam seansında stop emir kullanabilirsiniz. Ancak piyasa emri kullanamazsınız. BTCC uzmanları, özellikle volatilite yüksekken stop-limit emir kullanımını önermektedir.
Akşam seansında işlem ücretleri farklı mı?
Hayır, akşam seansında yapılan işlemler için uygulanan komisyon oranları ve diğer ücretler normal seansla aynıdır.
