Bekle—Ripple Bitcoin’den Önce mi Vardı? Yeni Ortaya Çıkan Belge Böyle Diyor
Ripple'ın hikayesine küçük bir detay eklendi. 2014 yılına ait bir dizi e-postaya göre, Ripple'ın temelleri 2004 yılına kadar uzanıyor.
Bu, Satoshi Nakamoto'nun Bitcoin teknik dokümanını yayınlamasından dört yıl önceye denk geliyor. XRP topluluğundan SMOQE tarafından paylaşılan bu e-postalarda teknoloji yazarı Reutzel Bailey ve sektör içerisinden Jeffrey Cliff'in yorumları yer alıyor.
E-postalar, Ripple'ın tohumlarının, ilk Bitcoin bloğunun Ocak 2009'da kazılmadan çok önce atıldığını ima ediyor.
E-Posta Yazışması Zaman Çizelgesi Sorularını Gündeme Getiriyor
2014 yılındaki e-posta zincirinde Bailey, Ryan Fugger'ın 2004 yılında bir ödeme sistemi taslağı hazırladığını belirtiyor. O zamanlar bu, halka açık bir kripto para birimi olarak tasarlanmamıştı.
Sistemin adı RipplePay'di ve kullanıcıların bankalar olmadan değer transfer etmesine olanak tanıyordu. Bailey, Chris Larsen'ın daha sonra Bitcoin'in popülaritesini görerek Ripple'ı kripto para yönünde şekillendirdiğini söylüyor.
Cliff ise Ripple fikrinin "Bitcoin'den önce geldiğini" vurguluyor, ancak bunun Bitcoin'in popülaritesine binen bir "taklit matematik tabanlı para birimi" olmadığını savunuyor.
2014 e-postaları doğruluyor: "Ripple Bitcoin'den daha eski."
— SMQKE (@SMQKEDQG) 24 Haziran 2025
RipplePay'ın İlk Vizyonu
Raporlara göre Fugger'ın 2004'teki projesi, güvenilen taraflar arasında ödemeleri hızlandırmayı hedefliyordu. Sistem madenciliğe değil, dijital güvene dayanıyordu. İşlemler, açık madencilik yerine küçük bir doğrulayıcı grubu tarafından onaylanıyordu.
Bu yapı, sistemi hızlı ancak aynı zamanda özel kılıyordu. 2011 yılına kadar geliştiriciler, kapalı bir kulüp yerine herkesin katılabileceği açık bir ağ üzerinde konuşmaya başlamadı.
2011'de Jed McCaleb, Arthur Britto ve David Schwartz ile birlikte XRP Ledger'ı kodladı. Amaçları, iş kanıtı (proof-of-work) kullanmayan bir Bitcoin versiyonu oluşturmaktı.
2012'de Fugger görevi devretti ve McCaleb, Larsen ve diğerleri NewCoin'i piyasaya sürdü. 2013'te adı OpenCoin olarak değiştirildi, 2015'te ise Ripple adını aldı.
Zaman çizelgesine göre XRP token'ı 2012'de hayata geçti—Netflix'in ABD'de 1 milyon aboneye ulaşmasından üç yıl sonra ve McCaleb'in son token'larını 2022'de satmasından yaklaşık 10 yıl önce.
XRP başladığında, kurucular şirkete 80 milyar token hediye etti. McCaleb bu stoktan 9,5 milyar XRP aldı. Piyasayı ani şoklardan korumak için token'larını kademeli olarak satmayı kabul etti.
Son XRP satışları 2022'de tamamlandı. Ayrıldıktan sonra Stellar'ın kurulmasına yardımcı oldu. Larsen ise yoluna devam etti ve şu anda Ripple'ın yönetim kurulu başkanı olarak görev yapıyor.
Bitcoin ilk gerçek kripto para birimi olarak anılsa da, belgelere göre Ripple aslında yıllar öncesinden temelleri atmıştı—aracı olmadan değer gönderme hayalinin çoktan şekillendiğini gösteriyor.
Kapak görseli Unsplash'tan, grafik TradingView'dan
Çeviren: Bushid0
